De katten die onder de "Oosterse katten" vallen, behoren tot vier verschillende rassen: Siamezen , Oosterse Kortharen , Balinezen en Oosters langharen. Deze vier rassen vormen met elkaar een onderling verwante rasgroep.

In één oogopslag is te zien dat het allemaal begint met de Siamees. Rond 1880 arriveren de eerste Siamezen in Engeland. Ze komen inderdaad uit Siam, het tegenwoordige Thailand. Ze zijn prominent aanwezig op de eerste katten tentoonstellingen, die in die jaren in Engeland op gang beginnen te komen.

Siamezen

In de eerste helft van deze eeuw ontwikkelt de Siamees zich tot de opmerkelijke verschijning die we nog steeds kennen. De kat met de unieke points: de donkere kleur van snuit, poten en staart, contrasterend met de lichtere kleur van de rest van het lichaam; de blauwe ogen; de korte, aanliggende vacht; de lange, slanke lichaamsbouw; het hoogsteigen karakter en het bijzondere stemgeluid.
Kortom, 'de raskat par excellence'.

Vervolgens worden er twee nieuwe ideeën geboren. 'Zou het niet mooi zijn om een kat te hebben met de slanke bouw en de korte vacht van een Siamees, maar dan in een effen kleur?' Dat idee is de oorsprong van de Oosterse korthaar. In de jaren '50 worden in Engeland de eerste van deze katten gefokt en als ras erkend. Ze zijn effen gekleurd, zonder points, ze hebben groene ogen, maar verder zijn het qua lichaamsbouw, vacht en karakter 'helemaal' Siamezen.

'Zou het niet mooi zijn om een kat te hebben die er als een Siamees uitziet, maar dan met een lange vacht?' Dat idee is de oorsprong van de Balinees. Al vanaf de jaren '40 houden in Amerika fokkers zich met deze 'langharige Siamezen' bezig. In 1970 worden ze daar als ras erkend. Ze hebben alles wat Siamezen ook hebben, met als enige verschillen hun glad aanliggende, 'halflange' vacht, en hun pluimstaart. Voor de rest, qua kleur en lichaamsbouw, zijn ook dit nog steeds 'helemaal' Siamezen. (Tussen twee haakjes: ze komen dus niet van Bali).

Toen het eenmaal zover was kon het natuurlijk niet lang duren voor het idee opkwam om de vacht van de Balinees te combineren met de effen kleur en de groene ogen van de Oosterse korthaar. In de jaren '80 wordt de kring rond gemaakt met de ontwikkeling van de Oosterse langhaar.

Wat al deze katten met elkaar gemeen hebben is dus hun Siamese afstamming. Die komt zeer opvallend tot uiting in hun slanke, 'snelle' lichaamsbouw, maar ook in hun temperamentvolle karakter. In het algemeen zijn ze wat opdringeriger dan andere katten, ook wat luidruchtiger, en ze zijn wat meer in mensen geïnteresseerd. Het zijn geen katten voor mensen die bovenal op rust gesteld zijn. Maar als je ze een beetje hebt leren kennen en waarderen, is een leven 'zonder' niet meer goed voor te stellen.

Balinezen

Bij het fokken van Balinezen worden regelmatig Siamezen gebruikt. Dat is vooral nodig met het oog op de gewenste slanke lichaamsbouw, maar vreemd genoeg ook met het oog op de vacht.

Een ononderbroken reeks van langhaar x langhaar kruisingen leidt onvermijdelijk tot een te volle en wollige vacht, die voor de Balinees niet gewenst is. Ook daarvoor is het dus nodig zo'n reeks af en toe te onderbreken voor een outcross met een Siamees. Een probleem daarbij is dat de kinderen uit zo'n kruising kortharig zijn, maar 'onzichtbaar' de factor voor langhaar in zich dragen. Voor de fok van Balinezen zijn deze katten - we noemen ze varianten - onmisbaar.

Javanezen

Omdat de genetische verschillen tussen enerzijds Mandarins en anderzijds Oosterse Kortharen en Balinezen volkomen duidelijk waren, zodat er nauwelijks gevaar bestond voor onaangename verrassingen bij het fokken, heeft men destijds een zeer groot aantal variëteiten tegelijk erkend. De meeste van die variëteiten bestonden toen nog niet eens. Kenners schatten dat op dit moment zo'n 80% ervan daadwerkelijk is 'ingevuld'.

U zult zien dat de 'tabbies' (gestreepte)goed vertegenwoordigd zijn. Deze katten zijn van hetzelfde type als de Siamees, alleen ontbreken de Siamese aftekening en de blauwe ogen. Deze katten hebben allemaal groene ogen. Het ziin katten met een geheel gekleurd lichaam in effen, schildpad of diverse soorten tabby (gestreepte) tekening. Ze komen ook voor met zilver en heten dan in de effen kleur Smoke; met tabbytekening heten ze Silvertabby.

Oosters kortharen

De allereerste 'officiële' Oosterse Korthaar, een bruine kater genaamd Elmtower Bronze Idol, werd geboren in 1952. In 1958 werd de bruine variëteit, de Havana, door de Engelse organisatie GCCF erkend. In de jaren '70 volgde de Oosters Korthaar Lilac of Lavendel. De Oosters Korthaar Zwart, ook wel Ebony genoemd, bestaat als erkende variëteit sinds 1972.

Sindsdien is er een bijna onoverzienbare hoeveelheid nieuwe variëteiten ontstaan. Er zijn kleuren bijgekomen: Blauw, Cinnamon, Fawn, Rood en Creme. Met het rood kwamen de Torties of 'Schildpadjes'. Dan de tabbies, in vier kategoriëen: Blotched, Mackerel, Spotted en Ticked Tabby, met de bijbehorende Tortie-Tabbies.

Een heel bijzonder effect geeft het zilver, dat in combinatie met alle kleuren en patronen kan voorkomen.

Opmerkelijk is dat, bij al dit getover met kleuren, de Havana zich nog altijd handhaaft als de meest populaire variëteit. De meest recente ontwikkeling is de fok van wit gevlekte variëteiten.

De Siamees met wit

De Siamees met wit is bij sommige ( onafhankelijke) verenigingen nog niet erkend. Bij de Fifé is de Samees met wit erkend onder de naam "Seychellois". Cattery Release heeft de strijdbijl ter hand genomen om deze varieteit erkend te krijgen. U kunt daar meer over lezen hier.